Idea OZE

Odnawialne źródła energii (OZE) stanowią alternatywę dla tradycyjnych, pierwotnych nieodnawialnych nośników energii (paliw kopalnych). Ich zasoby uzupełniają się w naturalnych procesach, co praktycznie pozwala traktować je jako niewyczerpalne. W warunkach krajowych energia ze źródeł odnawialnych obejmuje energię z bezpośredniego wykorzystania promieniowania słonecznego (przetwarzanego na ciepło lub energię elektryczną), wiatru, zasobów geotermalnych (z wnętrza Ziemi), wodnych, stałej biomasy, biogazu i biopaliw ciekłych. Pozyskiwanie energii z tych źródeł jest, w porównaniu do źródeł tradycyjnych (kopalnych), bardziej przyjazne środowisku naturalnemu. Wykorzystywanie OZE w znacznym stopniu zmniejsza szkodliwe oddziaływanie energetyki na środowisko naturalne, głównie poprzez ograniczenie emisji szkodliwych substancji, zwłaszcza gazów cieplarnianych.
OZE w Małopolsce
 
Diagnoza Małopolski w odniesieniu do dostępnych na terenie regionu/kraju najlepszych praktyk w dziedzinie/obszarze, w której realizowany jest projekt - w zakresie energii odnawialnej [1]:

Na terenie Małopolski działa 13 elektrowni wodnycho mocy > 0,1 MW każda;
Największa - elektrownia w Niedzicy (92,80 MW). Od roku 1994 wykorzystuje się energię geotermalną. Pierwsza instalacja - w miejscowości Bańska Niżna (obecnie PEC „Geotermia Podhalańska” SA).

Energia słoneczna: instaluje się kolektory słoneczne na domach prywatnych (w większości) i budynkach użyteczności publicznej, Przykłady: Szkoła Aspirantów w Krakowie, Miechów, Mszana Dolna, Proszówki. Brak ewidencji instalacji solarnych montowanych przez indywidualnych odbiorców energii.

Energia wiatru: Małopolska zlokalizowana jest głównie w strefie niekorzystnej i wybitnie niekorzystnej, o małych zasobach energetycznych wiatru. Na terenach południowych województwa występują lokalne strefy, w których potencjał wiatru jest znaczący. Na obszarze Małopolski działają (wg danych PSEW) wiatraki w: Zawoi (160 kW), Rytrze (160 kW) i w Pielgrzymce (150 kW).

Pompy ciepła wykorzystuje się dla celów c.w.u. i c.o. w budynkach jednorodzinnych i budynkach użyteczności publicznej. Przykłady: Niepołomice (zamek); Miechów, Jordanów (szkoły).

Biomasa: Spalanie biomasy jest uważane za korzystniejsze dla środowiska niż spalanie paliw kopalnych, gdyż zawartość szkodliwych pierwiastków (przede wszystkim siarki) w biomasie jest niższa, a powstanie w procesie spalania dwutlenku węgla jest zredukowane niedawnym pochłanianiem przez te rośliny CO2. Natomiast dwutlenek wprowadzony do środowiska przy spalaniu paliw kopalnych jest dodatkowym dwutlenkiem węgla wnoszonym do atmosfery, zwiększającym globalne ocieplenie. Największy w Polsce kocioł opalany biomasą znajduje się w Elektrowni Szczecin.

W Polsce na potrzeby produkcji biomasy, celem gospodarczego ich wykorzystania, można uprawiać rośliny szybko rosnące:

W biomasie produkowanej na terenach rolnych zawarty jest duży potencjał energetyczny. Oprócz energii wykorzystywanej w gospodarstwie występują jej nadwyżki, które można wprowadzić na rynek poprawiając dochodowość gospodarstwa. Na zastosowanie dostępnych, odnawialnych paliw istotny wpływ będą miały koszty i sposoby inwestycji, które musi ponieść gospodarstwo. W zasadzie najważniejszym wskaźnikiem decydującym o inwestowaniu jest czas zwrotu inwestycji, który powinien być obliczony dla każdej nowej inwestycji. Niestety istnieje wciąż niedostateczna wiedze na temat możliwości jakie daje biomasa.

Wyniki badań [2] prowadzone metodą LCA wykazują, iż procesy produkcji energii cieplnej i elektrycznej z biomasy powodują ponad dwukrotnie mniejsze oddziaływanie na środowisko, w porównaniu do konwencjonalnych nośników energetycznych. Potencjalne obciążenie środowiskowa powodowane przez biomasę, powstaję przede wszystkim na etapie inwestycyjnym i dotyczy produkcji technologii niezbędnej do jej energetycznego wykorzystywania. Sam proces produkcji energii wprzypadku biomasy jak i większości OZE wpływa w mniejszym stopniu na środowisko.

Przeprowadzona analiza wskazuje, iż dostępność paliwa jest jednym z kluczowych czynników wpływających na rynek energetyczny indywidualnych użytkowników, a ponadto wpływa znacząco na uwarunkowania środowiskowe (transport). Brak lokalnych producentów, przyczynia do konieczności importu paliw, związanego z ponoszeniem kosztów transportu oraz z dodatkowym obciążeniem środowiska.

Ukierunkowanie polityki regionalnej na rozwój tego rynku, jak również nowe krajowe przepisy dotyczące pozyskiwania biomasy przez duże koncerny energetyczne może spowodować dostęp indywidualnych odbiorców do biomasy odpadowej z przemysłu tartacznego oraz wzrost producentów paliw (np. pellet z odpadów drewnianych) w regionie.

Zalety energetycznego wykorzystania biomasy:
  • sprzyja osiągnięciu celów założonych w polityce ekologicznej państwa w zakresie zmniejszania emisji zanieczyszczeń wpływających na zmiany klimatyczne,
  • obniżenie emisji gazów cieplarnianych oraz ograniczenie szkód w środowisku związane z wydobyciem paliw kopalnych,
  • stałe i pewne dostawy krajowego nośnika energii,
  • tworzenie nowych miejsc pracy, szczególnie ważnych na zagrożonej bezrobociem wsi,
  • pozwala na zagospodarowanie nieużytków i spożytkowanie odpadów rolnych i produkcyjnych,
  • zapewnienie dochodu, który jest trudny do uzyskania przy nadprodukcji żywności,
  • decentralizacja produkcji energii i tym samym większe bezpieczeństwo energetyczne przez poszerzenie oferty producentów energii.
Powyższe wskazuje na konieczność propagowania gospodarczego wykorzystania OZE.
W Małopolsce wykorzystanie biomasyna cele energetyczne można zauważyć w miejscowościach: Janów, Poddębice, Nowa Dęba.
 
Pod względem wykorzystania odnawialnych źródeł energii województwo małopolskie zajmuje czwartą pozycję w kraju po województwach: pomorskim (32,8%), śląskim (24,7%) i kujawsko-pomorskim (9,7%), a przed województwami: zachodniopomorskim (7,5%) i podkarpackim (6,7%).

Energia z Biogazu: W Małopolsce wzrasta zainteresowanie produkcją energii z biogazu. Obecnie na terenie województwa nie istnieje instalacja do pozyskiwania biogazu ze źródeł rolniczych. Jednak prowadzony jest szereg projektów mających na celu promocje tego źródła zielonej energii. Małopolska Agencja Energii i Środowiska Sp. z o.o. zrealizowała projektBiogas Regions. Produkcja energii elektrycznej z odnawialnych źródeł jest w Małopolsce duża w porównaniu ze średnią krajową (2006 r. - 2,3%), ale wciąż zbyt małajeśli wziąć pod uwagę istniejący w województwie potencjał.
 
Pomimo podanych wyżej przykładów stwierdza się, iż wykorzystanie odnawialnych źródeł energii na terenie Małopolski nie jest na najwyższym poziomie, pomimo szerokiego dostępu do źródeł (dobre warunki wiatrowe, odpowiednie nasłonecznienie, możliwość upraw roślin szybkorosnących. dostęp do występowanie wód geotermalnych). Brak jest również odpowiednich wzorców na podstawie których można byłoby przenosić przykłady dobrych praktyk. Polska nie czerpie wystarczająco dużo wiedzy i doświadczeń od innych krajów europejskich, które w tej dziadzienie mają już znaczące sukcesy i wypracowane sprawdzone rozwiązania.
 
Kolejnym problemem jest nadal istniejący niski poziom edukacji ekologicznej. Mimo wielu opracowań naukowych i otwierających się nowych kierunków studiów w zakresie wykorzystywania odnawialnych źródeł energii, większość społeczeństwa nie ma bezpośredniego dostępu do wiedzy na ten temat. Osoby te nie zdają sobie sprawy z istniejących rozwiązań technologicznych pozwalających z jednej strony na obniżenie kosztów utrzymania budynków a z drugiej strony na ograniczenie skutków emisji szkodliwych substancji do środowiska (dwutlenek węgla, związki siarkowe).

W tym wszystkim również jest brak świadomości w obszarze etyki w przypadku wykorzystywania odnawialnych źródeł energii oraz wpływu, jakie ich wykorzystanie może wnieść na rozwój ekonomiczno-społeczny regionu. Niewielka część społeczeństwa zdaje sobie sprawę, że rozwinięcie w regionie ośrodków w których można by było produkować energię ze źródeł odnawialnych, może się przełożyć na stworzenie nowych miejsc pracy (spadek bezrobocia) i podniesienie poziomu i jakości życia.





[1] Małopolska Agencja Energii i Środowiska; Warsztaty regionalne POWER w Małopolsce 23 września 2009 r.
[2] Modelowanie rynku biomasy w Małopolsce z uwzględnieniem aspektów prawnych, rynkowych i ekologicznych;ŚRODKOWO-POMORSKIE TOWARZYSTWO NAUKOWE OCHRONY ŚRODOWISKA, Rocznik Ochrona Środowiska Tom 13. Rok 2011 ISSN 1506-218X 1429-1440
 
Opracowanie: NetSoftware    - All rights reserved © Copyright Fundacja Podhale 2018    Wszelkie prawa zastrzeżone
Fondacja Rozwoju Podhala